Pasiefoefeningen

De inleiding - een onderdeel

De inleidende fase tot de passiefoefeningen(sessie). Het belangrijkste element van deze inleiding van de sessie is het “contact-maken”. Dit brengt namelijk de deelnemers gevoelsmatig dichter bij elkaar.

Op weg naar genieten?

(Roman...) Maria is op weg naar haptoyoga. Het sneeuwt en de straten zijn glad van de aangereden sneeuw. Ze heeft besloten deze keer te gaan lopen, want via het ziekenhuis is pas echt traag. Haar kinderen worden opgehaald en opgevangen door de buurvrouw. Ondanks de gestage sneeuwval, zijn veel mensen bezig met het reeds ruimen van hun stoepje.

Bij de volgende kruising ziet Maria, Gerda om een andere hoek komen. Ze wuift en wacht even; de jeugd op het veldje tegenover haar heeft een sneeuwhelling gemaakt. Daar glijden ze met sleetjes naar beneden. Met een vrolijk: ‘Hoi Gerda, we kunnen net zo goed samen naar yoga lopen,’ begroet ze haar vriendin. Ze kent Gerda al van de basisschool. Door haar verhuizing naar de andere kant van het land, verwaterde het contact.

(Meer over Gerda en Maria vinden we bij passiefmaatje, Bekkenlift en de Banaanhouding.)

De conversatie gaat eerst over de kinderen en de algemene koetjes en kalfjes uit het nieuws. Als snel echter gaat het gesprek in op de ervaringen uit de vorige sessie: ‘Gerda, voel j' je al wat thuis in onze groep,’ vraagt Maria met enige bezorgdheid in haar stem.

‘Zeker Maria, ik voel me nu bij jullie al totaal op mijn gemak. Zo helemaal bloot is wel nieuw voor mij. Weet je dat ik twee keer in de week ga?’ Gerda draait daarbij haar hoofd even naar Maria. Hun blikken kruizen zich: ‘Maar ik heb geen opvoeding in die richting; in tegendeel,’ zo reageert Gerda.

‘Dus het voelt goed?’ concludeert Maria.

‘En die gebarencursus?’ vraagt Gerda.

‘Die is net begonnen, dus weet ik het nog niet. We hebben een stapel dvd's en een boek gekregen. Ik zoek nog een oefenmaatje,’ antwoordt Maria.

‘Maria, kan ik je daarbij helpen? Dan pak ik zo vanzelf wat gebaren op!’ biedt Gerda aan.

‘Gerda, dat lijkt me leuk, maar voor jouw wordt het wel stevig studeren,’ zo reageert Maria serieus.

Ze maken afspraken voor het installeren van het gebarenlesmateriaal. Ondertussen naderen ze het parkeerterrein, waar aan de overkant het huis ligt waar de haptotantra lessen worden gegeven. Nog even de straat over en Gerda drukt op de bel.

Een handje geven

Binnen is het warm en gezellig; na de kou buiten is zo'n warme kop thee welkom. Ondanks het sneeuwweer is iedereen binnen, dus begint Louis met de uitleg van de komende les.

‘We bouwen vandaag weer een complete sessie, dus inleiding, inspanningsfase, ontspanningsfase en activeringsfase. De bedoeling is dat Sita daarbij mijn functie overneemt. Ik vul dus haar plaats in. Verder komt er deze keer wat meer nadruk op de inleiding te liggen. Het contact-maken,’ hij maakt het gebaar voor contact-maken en gaat door met: ‘past bij het begin van de sessie. Er voor kun je eventueel een paar actieve oefeningen voor jezelf maken. De actiefmaatjes maken om de beurt contact. In de basisvorm geven we dan ons passiefmaatje een hand met de daarbij behorende stembegeleiding en eventueel passiefbewegen,’ zo begint Louis zijn uitleg voor de komende sessie.

‘En de voeten tegen de buik?’ vraagt Jan in de vorm van een interruptie.

‘Het plaatsen van de voeten tegen je buik kan het hand-geven vervangen. Belangrijk is dan wel de passende stembegeleiding; die ons passiefmaatje, bewust moet maken van het gebeuren,’ zo reageert Louis.

‘En de vorm zonder stembegeleiding?’ vraagt Maria tussendoor: ‘Ik vind die wel zo prettig!’

‘Hoe prettig ook, die vorm moet je onderscheiden van het contact-maken. Het is een speelse aanpak binnen de Motvorm en de Sprinkhaanvorm,’ zo toont Sita, dat ze al lang in deze groep zit.

‘Als ons passiefmaatje zich binnen de groep heel veilig voelt, kun je het contact-maken eventueel overslaan. De vorm zonder stem met de voeten tegen de buik, wordt dan wel als zodanig ervaren,’ voegt Louis daar aan toe.

Gelijk komt Gerda met de opmerking: ‘Ook ik vind dat contact-in-stilte juist heel prettig!’

‘Gerda, heb je een idee hoe dat komt?’ Vraagt Louis terwijl hij Gerda aankijkt.

Gerda reageert met: ‘Ik heb een intensieve periode haptonomie in de vorm van therapie achter de rug. Bovendien voel ik me in dit groepje helemaal op mijn gemak. Dus denk ik dat, het ook te veel kan worden.’

‘En Maria hoe zit dat bij jouw?’ vraagt Louis.

‘Als het al veilig voelt, kan het contact-maken gewoon een sleur worden. Daarmee gaat het effect weer verloren,’ antwoordt Maria.

‘Dus het blijft een afweging tussen de regel volgen, of creatief een passende variant toepassen. De pauze is voorbij, we gaan nu snel aan de gang,’ zo sluit Louis de theepauze af.

Aan de slag

Gerda mag languit en ze pakt dat met beide handen aan. Ze maakt zichzelf gelijk wat los door in een Spagaat te gaan zitten en die via een Hoekhouding te wisselen. Daarbij buigt ze zowel naar voren als naar achteren. Vervolgens maakt ze een Lotushouding om zich daarin op te drukken.

Sita zet de sessie in met: ‘Lekker lang uit, en je kijkt naar wat je ziet met ziet met dichte ogen. Daarbij luister je naar het tikken van de kachel en het ruizen van je adem,’ vervolgens maakt ze naar de lesassistenten een serie gebaren die het contact-maken duiden.

Gerda glijdt languit met behoud van de Lotus en sluit haar ogen. Nog even ziet ze vlekjes, die evenwel snel wegglijden. Ook lost de vloer wat op: ‘De tijd van denken is voorbij,’ echoot door haar bewustzijn.

Ondertussen hoort Sita buiten een vrachtwagen langs komen: ‘En buiten komt er een sneeuwschuiver langs; buiten is het ijzig koud binnen echter warm en veilig,’ zo reageert Sita daarop met haar wat zingende vrouwenstem.

Gerda maakt de Lotus los. Ze voelt dat de vloer bij haar benen laag en scheef ligt. Het laagste punt zakt langzaam nog iets. Dan voelt een grove hand in de hare: ‘Dat moet Jan zijn,’ komt in haar op.

‘Gerda richt je aandacht op mijn hand en wordt je zo bewust van mijn aanwezigheid in deze les,’ zo maakt Jan contact met Gerda. Naar aanleiding van het voorgaande gesprek houdt hij het bewust kort.

Vervolgens geeft Maria op een gebarenzin Gerda een hand en zegt: ‘Zo Gerda voel je de warmte van mijn hand; aldus blijven we gedurende deze sessie in gevoel heel dicht bij elkaar, zodat j' je heel veilig kunt voelen,’ zo bouwt Maria haar stembegeleiding op. Ook zij houdt het bewust kort.

Gerda voelt hoe de zachte hand van Maria de hare neer legt. Dan zakt die hand door de wolkenzachte vloer. Haar arm wordt daarbij steeds langer. Vervolgens voelt ze haar voeten tegen een warme, behaarde buik.

Maria ziet dat Sita de overgang naar de inspanningsfase alvast in gebaren aankondigt. Dus geeft ze dit eveneens in gebaren door aan Jan, zodat hij Gerda kan terugleggen. (Einde roman; Vanaf nu kijken we naar de inspanningsfase. Aan andere fasen noemen we nog: ontspanningsfase en de activering.