Taal-bots en vertalen

Asana een HTML5 voorbeeld

De uitdagende yoga standjes ofwel, het bekendste onderdeel van yoga; asana's. De buitenwereld herkent yoga aan deze soms extreme houdingen met Sanskrietnamen (Eng. pose = yogahouding; Sanskr. asana = houding, nagna = kuis naakt, purna = extreem).

Strekken speelt een belangrijke rol

Op het eerste gezicht, is een belangrijke functie van de asana's strekken, maar de uitwerking op ons lichaam gaat veel verder. Zo werken we met sommige van deze houdingen aan versterking van de vaardigheid het evenwicht te bewaren zoals de Garudasana, de Niralamba Sarvangasana, de Utthita Hasta Padahastasana, de Vasisthasana, de Virabhadrasana en de Vrksasana. We zullen meer van dergelijke meervoudige Sanskrietnamen tegenkomen, want yoga komt uit India.

Een andere belangrijke aanpak van ons lijf gaat via de torsiehoudingen (torsen), zoals de Ardha Matsyendrasana, de Baddha Ardha Matsyendrasana, de Parivrtta Janusirsasana, en de Sukha Parivrtta Ustrasana, die het kliersysteem intensiveren. Ook de Keerlingen en Semi-Keerlingen hebben invloed op dat zelfde kliersysteem, zoals de Viparita Karani Mudra, de Halasana en de Karnapidasana. Een correctie asana voor deze voorwaartse buigingen is de Matsyasana. Maar er zijn ook houdingen om meer spierkracht op te bouwen zoals de Purna Navasana. Daarbij komt ook de lenigheid in het bekken met de Akarna Dhanurasana en de Hanumanasana.

Er zijn eveneens houdingen ter ondersteuning van het meditatieproces. Een voorbeeld is de Gomukhasana, die een jonge Louis van Gorkom maakt op de foto hieronder. Het is een aanvulling op de Padmasana, die in de klassieke teksten veelal de basis vormt voor meditatie.

Asana's dienen we zodanig in een serie te plaatsen, dat ze elkaars bijwerkingen opheffen. Zo heeft de bovengetoonde houding (foto) als tegenhanger de Sukha Mandukasana nodig. Bovendien moeten we de Dhanurasana en de Padmasana (Lotushouding) als kind aanleren. Op volwassen leeftijd pas oppakken van deze zitvorm geeft een verhoogde kans op het oplopen van een yogaknietje. Ook zijn er basis- ofwel uitgangshoudingen zoals de Konasana. Verder noemen we nog de yogaflows, zoals de Marjaryasana.

Aan de hand van de in dit materiaal gegeven namen, kan men de niet beschreven houdingen zelf opzoeken op het wereldwijde web. Bovendien vinden we onder de noemer meer Yoga-Nagna een site met aantal nuttige asana's. Voor wie op latere leeftijd is begonnen en dus niet lenig genoeg is, vinden we in ons lesmateriaal  — dus niet op deze site —  aangepaste oefeningen. Verder kunnen we naar Remedial-Yoga kijken.

Robots die vertalen en transcriptie

Dit is een voorbeeldpagina om het probleem van de fout vertalende robots in HTML5 aan te pakken. Het is slecht een gedeeltelijke oplossing, want deze bot maken nog steeds een puinhoop van onze teksten. De kans op misverstanden is zo groot. Daarom waren we voor de vorige versie ook begonnen met een Engelse versie. Helaas ontstonden toen de problemen met copyright. We konden slechts het grootste deel van onze site verwijderen. Alleen de nieuwbouw in dit Webwerk bleef over. Het inbouwen van de hier gegeven oplossing neemt nogal wat tijd, bovendien is inbouwen in het sjabloon niet mogenlijk, dus laten we hem nu nog even links liggen.

Toch kan het geen kwaad alvast de code te bekijken. Het gaat om de opdracht translate=no, die we in de meeste tags kunnen inbouwen. De tegenhanger is translate=yes; dit is echter de standaard instelling van HTML5. Deze alinea wordt door bots dus niet vertaald. Sorry, de volledige codezin geeft echter ook binnen <code> een probleem met de browser; dus bekijk de bron!

Nu kunnen we er vanuit gaan, dat bots namen die beginnen met één hoofdletter herkennen en dus standaard niet vertalen. Anders is dat met de nieuwe vaktaal uit haptotantra. Zo geeft het begrip ‘njutning’ gegarandeerd problemen. We moeten ons afvragen, waarom we dergelijke termen niet standaard in cursief zetten. Dit geeft tevens de tags <i> voor translate=no.

We krijgen dan in HTML: <i translate=no>njutning</i>. In het oude HTML 4 materiaal hebben we dat altijd fout gedaan, maar hier lopen we ook tegen reeds ingeburgerde termen aan, zoals ‘natspel’, ‘haptotantra’ en ‘haptoyoga’. We zouden voor een antwoord kunnen nagaan hoe de spellingscontrole van Google met deze termen omgaat. Bij een duiding als fout is de term te nieuw en is dus vertalen niet gewenst. Verder is duidelijk dat vertalen zoektermen onbruikbaar maakt. Ik ga er vanuit dat deze testpagina voldoende info geeft, om te experimenteren. Ook kunnen onze vrienden in het buitenland ons alvast laten zien, hoe deze pagina na vertaling door bots overkomt.

Natugroetjes, Louis van Gorkom.