Vrijheidskwartier - roman...

23a. De gezelligheid van gastvrijheid

Rabi'a al-'Adawiyya

Fatima ziet hoe de gasten aan tafel gaan. Sandra regelt het allemaal keurig. Het voelt goed dat ze alle aandacht aan haar gasten kan besteden. Nu met het grote licht uit; is het nog gezelliger. De vlammetjes dansen op de kaarsen. Als vanzelfsprekend zit Fatima aan het hoofd van de tafel. Hassan is nu naakt zoals de anderen en zit aan haar rechterzijde. Zo zonder zijn functie is hij veel menselijker. Daarnaast zit Tineke. Aan haar linkerzijde zit Sandra met Anna naast haar dan volgt Mieke.

‘Dan vraag ik nu even stilte voor wie wil bidden,’ zo opent Fatima de tafel. Er wordt gelukkig gebruik van gemaakt, want Fatima voelt zich niet erg prettig bij verkeerde inschattingen.

‘Goed dan kunnen we beginnen,’ zo neemt Fatima even later weer het woord. ‘Schep op en eet smakelijk luitjes, want anders wordt het koud.’

‘Eet smakelijk,’ zegt Tineke heel duidelijk.

Sommige anderen mompelen wat. Fatima ziet hoe Tineke heel bewust proeft en dan goedkeurend knikt. Al spoedig eet iedereen met gretigheid. Er volgt een innemend tafelgesprek dat begint  — zoals te verwachten was —  met de kookkunst van Sandra. Bescheiden schuift ze de lofprijzing door naar Fatima, die het krediet weer geeft aan haar moeder. Hassan brengt het onderwerp weer terug naar de veelzijdigheid van Fatima. Fatima bloost; ze heeft moeite met zoveel complimenten.

Hassan plaagt haar met die bescheidenheid door te vragen: ‘Fatima, hoe zit het met de verhalen over Rabi'a al-'Adawiyya? Kan ik dat boek weer terug krijgen?’

‘Ja, natuurlijk je kunt het vanavond meenemen.’ antwoordt Fatima.

‘Dat boek heb ik nog geen week geleden uitgeleend. Zelf heb ik er twee maanden mee geworsteld om er maar iets van te begrijpen. Deze dame leest klassiek Arabisch of ze het in de baarmoeder geleerd heeft. Ze is gewoon veel te bescheiden!’

“Mijn moedertaal is overigens ‘gewoon Urbaans’; Hassan,” zegt Fatima geheel zonder Urbaans accent om haar gewone afkomt te benadrukken. “Hassan plaagt mij al een tijdje, omdat hij vindt dat ik ‘imama’ moet worden. Voorlopig hou ik het gewoon bij fysiotherapie!” zegt Fatima met vuur in haar stem dat haar voorhoofd bevestigd.

‘Het vak moet opengebroken worden in de richting van vrouwen. De Islam heeft behoefte aan een goede feministische theologie,’ beweert Hassan in zijn niet te miskennen Urbaanse accent.

“Hassan, ik heb geen zin in een ‘fatwa’ aan mijn blote kont!” zo tracht Fatima deze discussie te sussen!

Zonder het te beseffen helpt Anna haar met de vraag: ‘Wat is Rabi'a al- enzovoort?’

Ook de djinns komen haar te hulp, want de hagel klettert onverwacht, even tegen de ruiten. De kaarsen flakkeren heftig, de vlammetjes dansen met vuur in 3D-projectie van de kachel. Als het geraas ophoudt antwoordt Fatima: ‘Volgens de legenden is Rabi'a al-'Adawiyya een soefi mystica uit de achtste eeuw. Zij leefde in Basra, dat tegenwoordig de hoofdstad van Zuid-Irak is.’

Zo verschuift het onderwerp van Fatima als persoon naar de Islam in het algemeen en de tegenstelling tussen ‘Het Vrijheidskwartier’ en Klein-Mekka. Het wordt een discussie die de kool en de geit niet spaart. Zo-nu-en-dan neemt de hagel tegen de ruiten echter het woord, om daarmee te laten weten, dat ons tafelforum slechts een beperkt inzicht heeft in de werkelijkheid. Even denkt Fatima dat djinns echt bestaan  — een geloofsaspect uit haar vroege jeugd —  maar bijna even snel verwerpt ze die gedachte weer.

Hassan streelt onwillekeurig zijn buik en borsthaar. Dan komt hij er tussen met: ‘Zeker er zijn er die de overtuiging huldigen, dat je door deel te nemen aan verkiezingen je plaatsje in de hemel verspeeld. Maar er zijn ook ouders die hun kinderen op de naturistische school plaatsen, om ze aan het glazen plafond van het Urbaans te laten ontsnappen.’

‘Mieke, hoe was dat toen jouw Christelijke school door die wetswijziging plotseling Islamitisch werd?’ vraagt Anna.

‘Dat de meerderheid van de ouders de signatuur bepaald is natuurlijk de enige goede oplossing. Maar voor mij persoonlijk, werd het een drama. Er ontstond al gauw een keurslijf, waarin ik niet meer kon functioneren,’ zegt Mieke.

Mieke voelt zich nu op de naturistische school helemaal op haar gemak. In de korte tijd dat Fatima nu in ‘Het Vrijheidskwartier’ woont zijn Fatima en Mieke hechte vriendinnen geworden. Ergens voelen ze elkaar heel goed aan. Het is meer een gevoel dan Fatima dit verstandelijk kan beredeneren. Ondertussen is het onderwerp verschoven via persoonlijke veiligheid naar de orgasme cursus. Fatima vindt het mede begeleiden van deze cursus een hele ervaring. Ze is benieuwd hoe het morgen zal gaan.

“Ik heb nu helemaal geen moeite meer met oefeningen  — zoals ‘de Akarna Dhanurasana’ —  waarbij de benen wijd gaan. Het is wonderlijk hoe snel dat is veranderd,” brengt Mieke in naar aanleiding van een opmerking van Tineke.

Fatima beseft hoe hard dat bij haar is gegaan. Een jaar geleden zou ze zich niet kunnen voorstellen, dat ze ooit in ‘Het Vrijheidskwartier’ zou komen; laat staan er wonen. Toch woont ze hier nu naar alle tevredenheid.

Het thema ‘drempels’ wordt ondertussen een echte boom. Iedereen brengt het zijne in. Soms is Fatima er niet helemaal bij. Er is de laatste tijd zoveel gebeurd; dat in flarden wordt opgeroepen.

De maaltijd is reeds lang genuttigd. Ons gezelschap blijft nog geruime tijd natafelen. Het doet Fatima goed dat haar gasten tevreden zijn. Het idee om te gaan winkelen in Klein-Mekka blijft liggen. ‘Want de tijd heeft zelden vrij,’ zoals een Urbaans spreekwoord aangeeft...

Wordt vervolgt met: 23b. Lijk in de diepvries.