Vrijheidskwartier - roman...

22a. Fatima geeft een rondleiding

De muren in houden van

In ‘Het Vrijheidskwartier’; in hun gehuurde appartement zitten Abdullah en Suzanne na te praten over hun bezoek bij Frans. Suzanne heeft thee gezet, want al die koffie gaat op den duur zwaar op de maag liggen. Buiten sneeuwt het weer. Grote witte vlokken dalen gestaag uit een loodgrijze lucht. Binnenshuis brand een schemerlamp en vanzelfsprekend de kerstboom. Die boom is geplaatst door de permanente bewoners, die dit appartement tijdelijk verhuren. Abdullah denkt voorlopig niet aan samenwonen. Hij is bang, dat dan hun relatie onder druk komt te staan. Maar voor een paar dagen is het wel prettig. De latrelatie is volgens Abdullah niet zo'n gekke uitvinding. Hij kijkt Suzanne terloops aan. Ze is een vrouw uit duizenden; zo als ze nu uit haar kopje thee nipt. Haar glimlach bij het genieten; dat zijn allemaal van die momenten, waar hij uren naar zou kunnen kijken...

Natuurlijk is het niet altijd zonder pijn. Soms zijn daar plotseling weer de herinneringen aan Esma. Er zijn gelukkige beelden bij, maar ook afschuwelijke. Zij hangt geheel naakt onderste boven en krijgt elektrische schokken toegediend. Hij moet dan toekijken. Met de verschijning van Suzanne  — genietend van een simpele kop thee —  schudt Abdullah die beelden van zich af. Ze zet het kopje weer op de vreemde salontafel. Door de manier waarop hij waarneemt  — ieder moment tot zich nemend —  is het net een vertraagde film.

Abdullah ziet zo hoe Suzanne haar lippen aanzet tot een eerste letter: ‘Ab, wat vond van je inwijding door Fatima?’

Abdullah had al even op een dergelijke vraag zitten wachten. Zij is niet de vrouw van voorzichtige inleidingen zoals Esma. Ze spreekt sluierloze taal; recht voor zijn raap! Toch klinkt het als poëzie.

Het was een heel verhaal van zijn kant. Hij probeert duidelijk te zijn in de tegenstelling tussen ontspanning en opwinding. Suzanne denkt dat ze begrijpt wat hij bedoelt. Maar er is meer...

‘Esma zit er tussen,’ zegt Abdullah bijna onhoorbaar.

Suzanne vraagt: ‘Ab, hou je nog van haar?’

Hij schraapt zijn keel en zegt met horten en stoten. ‘Natuurlijk, maar ik hou ook van jouw. Ik weet niet of Esma nog leeft. Van de anderen heb ik de lijken gezien. Het laatste wat ik van haar heb gezien, is dat ze ondersteboven in de martelkamer hing. Toen leefde ze nog. Ik hoorde even later dat ze naar haar cel werd gebracht,’ hij barst in snikken uit.

Abdullah merkt dat Suzanne naast hem komt zitten. Ze slaat een arm om hem heen. Even zegt ze niets. Hij hoort slechts haar adem. Dan zegt ze zachtjes: ‘Ab, van mij mag je van Esma houden...’

Je kunt niet meer terug Tineke

De cursus is begonnen. ‘Nu gaat het zodra beginnen,’ denkt Tineke. Ze kijkt naar Radha en Fatima die ’de Weegschaal’ voor doen. Dit valt al weer mee, want dit is een oefening die ze al kent. Deze keer geen mannen in de groep. Het geeft wel een veilig gevoel; niet dat de gemengde haptotantracursus echt een probleem was. De Weegschaal gaat in de vorm van een stoelendans volgens simpele spelregels. Elke keer als de muziek stopt moeten ze  — bij een andere muziek —  een individuele oerdansvorm maken. Als dan muziek weer stopt voor de Weegschaal, kies je een andere partner uit je directe nabijheid. Tineke is eerst passief. In het begin is het veel afstandelijker als ze gewend is van haptotantra, maar zo langzaam aan wordt de groep meer een eenheid. Zo naakt kom je toch wat sneller dicht bij elkaar.

In de evaluatie bij het wisselen tussen actief en passief blijkt, dat veel dames nog een probleem hebben met de nabijheid. Is dit niet iets voor lesbo's, vraagt men zich af. Tineke heeft dat gevoel niet echt meer. In die paar maanden haptotantra is er al veel met haar gebeurd.

Er volgt nog zo'n sessie met de Weegschaal. Tineke heeft al lang door, dat meer nabijheid de bedoeling van de oefening is. Dus nu ze actief is lokt Tineke die ‘nabijheid’ juist wat uit. Ze ziet dat Fatima het zelfde doet! Het sterkt haar in haar overtuiging. De Weegschaal in een grote groep is nieuw voor haar; het geeft een andere dementie aan de oefening.

Dan volgt er weer een korte pauze met een kleine evaluatie. Vervolgens gaan ze naar een ander lokaal waar verf klaar staat. De groep wordt wederom door loting verdeelt in paren. Nu wordt er gewerkt met bodypaint. Het is de bedoeling bewust gebruik te maken van de natuurlijke vormen van het lichaam; althans volgens de opdracht. Tineke wordt gekoppeld aan Anna. Ze laat zich eerst beschilderen. Haar borsten worden ogen; haar navel de diepte binnen getuite lippen, die verticaal in-plaats-van horizontaal staan. Langzaam ontstaat er een gezicht op pootjes. Je kunt zien dat Anna vaker schildert. Die gekke mond kan Tineke nog niet plaatsen.

“Het is de ‘godin Baubo’, althans zoals in keramische beeldjes in opgravingen is gevonden. Een vagina op pootjes,” zegt Anna. Tineke worstelt met de in verf aangebrachte lingerie op het lijf van Anna. Textiel met verf weergeven valt niet mee. Het uiteindelijke resultaat is niet bijster; moet ze toegeven, maar het gaat om het spel en niet om de knikkers. Er zijn meer cursisten die worstelen met de pabomode. De fijnschilders van de zestiende eeuw deden immers dagen over een stukje kant. Het resultaat gaat op de foto en dan gaan de cursisten gezamenlijk in een reuzen douchecabine onder de douche. Groen, geel, blauw en vooral veel bruin water stroomt naar het putje. Jammer dat het er al weer zo snel af moet, maar in het strakke cursusschema is geen tijd voor ongeplande activiteiten.

Voor de volgende opdracht wordt er met klei gewerkt. Het is de bedoeling dat de vagina tot een beeldhouwwerk wordt verheven. De rode draad van de cursus wordt Tineke als duidelijker. Iedere opdracht is een beetje intiemer. De cursisten gebruiken elkaar als model. De sfeer is nu open, vrij en gemakkelijk. Dat wil niet zeggen dat er niet gelachen en gegiecheld wordt. Er zijn zeer melige momenten. Anna steekt weer met kop en schouders boven de anderen. Haar monument voor het tweede gezicht laat zien dat ze een kunstenares ‘in hart en nieren’ is...

Wordt vervolgt met: 22b. Een goede afleiding.